Franco\u2019nun (1892-1975) \u201cBen onlar\u0131 y\u00fcz bin ki\u015filik be\u015fiklerde uyuttum.\u201d ya da \u201cBana y\u00fcz bin ki\u015filik uyku tulumu yap\u0131n.\u201d dedi\u011fi s\u00f6ylenir.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n en etkili diktat\u00f6rlerinden olan \u0130spanyol Franco yak\u0131n \u00e7evresine b\u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6yledi mi bilinmez ama baz\u0131 c\u00fcmleler muhatab\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kmasa bile tarihteki yerini al\u0131r. \u0130\u015fte \u0130spanyol diktat\u00f6re yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bu s\u00f6z, toplumlar\u0131 y\u00f6neten ve y\u00f6nlendiren otoriter rejimlerin belirli bir ama\u00e7 u\u011fruna her yola ba\u015fvurabileceklerini anlatmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan arg\u00fcmanlardan biri olmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n
Futbolun kalabal\u0131klar \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 muazzam etkisinin cazibesi her d\u00f6nem siyaset\u00e7ilerin ilgi alan\u0131 olmu\u015ftur. Muhtemel ki bu etki; uzun y\u0131llar boyunca s\u00fcrmeye devam edecektir. Ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi tam olarak bilinmese de futbol, di\u011fer tak\u0131m sporlar\u0131ndan daha h\u0131zl\u0131 ve daha etkin \u015fekilde yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Elbette bunun bir sebebi olmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fta sosyoloji ve psikoloji olmak \u00fczere ilgili bilim dallar\u0131n\u0131n bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 takip etmeye devam edece\u011fiz. Futbol; felsefi olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sporun temel ahlak\u0131n\u0131n ve e\u015fit \u015fartlarda m\u00fccadele etme yetene\u011finin ortaya konuldu\u011fu bir alan olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan baz\u0131 de\u011ferleri h\u00e2l\u00e2 bar\u0131nd\u0131rabilmektedir. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin n\u00fcfusu, bir bu\u00e7uk milyar\u0131 a\u015fan \u00c7in ile yirmi milyona yak\u0131n olan Hollanda\u2019n\u0131n m\u00fcsabaka i\u00e7in sahaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. On birer ki\u015filik tak\u0131mlar halinde ayn\u0131 kurallara muhatap olarak sahaya \u00e7\u0131kmalar\u0131 sporun adaletindendir.<\/p>\n\n\n\n
Siyasal ve sosyal \u00fcst\u00fcnl\u00fck avantaj olarak kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi asker\u00ee ya da herhangi ba\u015fka bir g\u00fcc\u00fcn de \u00fcst\u00fcnl\u00fck olarak kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 e\u015fit \u015fartlar esas\u0131na dayanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan muhte\u015fem bir olgudur. Zaten sporun bu e\u015fitlik\u00e7i ve adil yap\u0131s\u0131, insanlar taraf\u0131ndan benimsenmesini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca milyonlarca insan\u0131n taraftarl\u0131k \u00fczerinden aidiyet duygusu ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 bak\u0131m\u0131nda da \u00f6nemlidir. Bireyler \u00fczerinde hangi tak\u0131m\u0131n taraftar\u0131 olunaca\u011f\u0131 s\u0131radan bir eylem gibi g\u00f6r\u00fcnse de baz\u0131 durumlarda hayat\u0131n odak noktas\u0131na da konulmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
B\u00f6ylesine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir olguyu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, ister istemez d\u00fcnya tarihi ile fantastik bir ba\u011f kurma iste\u011fi do\u011fuyor. Hatta buna merak demek daha do\u011fru olur. <\/p>\n\n\n\n
\u015e\u00f6yle ki;E\u011fer futbol insanl\u0131k tarihi boyunca var olmu\u015f olsayd\u0131, d\u00fcnya tarihi nas\u0131l etkilenirdi?S\u00fcmerler ile Akadlar ma\u00e7 yapsayd\u0131!Cengizhan zaman\u0131nda d\u00fcnya kupas\u0131 d\u00fczenlenseydi, Mo\u011fol mill\u00ee tak\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u015fampiyonu olmaktan ba\u015fka alternatifi olur muydu? Roma mill\u00ee tak\u0131m\u0131 ile M\u0131s\u0131r mill\u00ee tak\u0131m\u0131n\u0131n Colosseum\u2019da ma\u00e7 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim.<\/p>\n\n\n\n
Bu m\u00fcsabakan\u0131n sonunda yenilen tak\u0131m futbolcular\u0131n\u0131n \u00fczerine aslanlar m\u0131 sal\u0131n\u0131rd\u0131?Evet!Fantastik d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizin tarihte yolculu\u011funu fazla ilerletmeden sorulmas\u0131 gereken as\u0131l soruyu ortaya koyal\u0131m.Bug\u00fcn binlerce insan\u0131n stadyumlarda, milyarlarcas\u0131n\u0131n da televizyon ba\u015f\u0131nda izledi\u011fi bu sihirli oyun asl\u0131nda ne kadar masum?<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya tarihinde bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etki alan\u0131 olup da masum kalabilen olmam\u0131\u015ft\u0131r. Elbette siyaset, kapital ve illegal organizasyonlar \u00fc\u00e7geni hemen kurulmu\u015f olmal\u0131. S\u0131radan bir vatanda\u015f\u0131n bile kolayl\u0131kla fark edilebilece\u011fi bu \u201cd\u00fczenin\u201d d\u0131\u015fsal yans\u0131mas\u0131 zaman zaman ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
En basitinden illegal bahis davalar\u0131, \u015fike ve ba\u015fka karanl\u0131k ba\u011flant\u0131lar medyaya kadar yans\u0131maktad\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bu kaotik ili\u015fkiler bir yana yaz\u0131m\u0131za ilham olan FIFA 23. D\u00fcnya Kupas\u0131 turnuvas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir heyecanla ba\u015flad\u0131. Akdeniz co\u011frafyas\u0131nda olan \u00fclkemizin s\u0131cakkanl\u0131 insanlar\u0131n\u0131n mill\u00ee tak\u0131m co\u015fkusu da ba\u015flam\u0131\u015f oldu. D\u00fcnya kupas\u0131n\u0131n ilki 1930\u2019da Uruguay\u2019da d\u00fczenlendi. <\/p>\n\n\n\n
\u0130ki cihan harbinde aksasa da d\u00f6rt y\u0131lda bir d\u00fczenlenerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldi. Aradan ge\u00e7en bir as\u0131rda d\u00fcnya \u00e7ok \u015feye \u015fahit oldu. \u00d6zellikle iki cihan harbi ve sonras\u0131nda ya\u015fanan sosyolojik ve ekonomik kaoslar, teknolojik geli\u015fmeler, ya\u015fam \u015fartlar\u0131, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, icatlar vs. hatta uzaya bile \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Hani sadece Merk\u00fcr ile Ven\u00fcs yer de\u011fi\u015ftirmedi desek yeridir. \u015eimdi tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u0130nsanl\u0131k belki de en hareketli asr\u0131n\u0131 ya\u015farken, kalabal\u0131klar\u0131 \u00e7ok etkileyen futbol, kitleleri uyutmakta m\u0131d\u0131r, yoksa d\u00fcnyan\u0131n bu kadar kaotik s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7inde ayn\u0131 kitleleri e\u011flendiren en b\u00fcy\u00fck g\u00f6steri midir? Karar sizin\u2026 <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Yazar: H\u00fcseyin UYAR<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Franco\u2019nun (1892-1975) \u201cBen onlar\u0131 y\u00fcz bin ki\u015filik be\u015fiklerde uyuttum.\u201d ya da \u201cBana y\u00fcz bin ki\u015filik uyku...<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":1882,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","categories":[],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-3319","columist","type-columist","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/columist\/3319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/columist"}],"about":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/columist"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3319"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3319"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=3319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}