{"id":1528,"date":"2025-01-07T15:28:11","date_gmt":"2025-01-07T12:28:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/?p=1528"},"modified":"2025-01-11T13:42:24","modified_gmt":"2025-01-11T10:42:24","slug":"bu-yakinlik-buyuleyici","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/2025\/01\/07\/bu-yakinlik-buyuleyici\/","title":{"rendered":"Bu yak\u0131nl\u0131k b\u00fcy\u00fcleyici&#8217;"},"content":{"rendered":"\n<p>Harvard \u00dcniversiteli hekim ve t\u0131bbi antropolog Gideon Lasco, T\u00fcrkiye&#8217;yi ziyareti s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 kedi-insan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 masaya yat\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>ZME Science&#8217;ta yay\u0131nlanan bir makalesinde antropolog, T\u00fcrkiye&#8217;de kedilere y\u00f6nelik uzun s\u00fcredir devam eden bak\u0131m uygulamas\u0131n\u0131n insan toplumlar\u0131na dair ne gibi bilgiler verdi\u011fini tart\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kediler T\u00fcrkiye&#8217;nin her yerinde. Do\u011fu&#8217;ya gitmeden \u00f6nce ziyaret etti\u011fim \u0130stanbul&#8217;da kediler sadece kafelerde de\u011fil, evlerde, restoranlarda, otellerde ve barlarda da ho\u015f kar\u015f\u0131lan\u0131yordu,&#8221; diyen Lasco, &#8220;Bir antropolog olarak, kedilerle olan bu yak\u0131nl\u0131k beni b\u00fcy\u00fcl\u00fcyor,&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"435\" height=\"116\" src=\"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/images.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1530\" style=\"width:810px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8216;\u0130slam&#8217;\u0131n etkisi b\u00fcy\u00fck&#8217;<\/h2>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de kedilerin bu denli benimsenmesinde \u0130slamiyet&#8217;in de b\u00fcy\u00fck role sahip oldu\u011funu aktaran bilim insan\u0131, &#8220;Baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar k\u00f6pekleri evcil hayvan olarak beslemeye kar\u015f\u0131 belirsiz tutumlara sahip. Kedilerse geleneksel olarak temiz kabul ediliyor. \u0130slam Peygamberi Hz. Muhammed&#8217;in kedileri sevdi\u011fi s\u00f6ylenir. Kedi sevgisi ona kadar uzan\u0131yor,&#8221; diye yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Antropolog, \u0130stanbul&#8217;da g\u00f6revli oldu\u011fu camiye kedilerin girmesine izin veren bir imamla tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Ayr\u0131ca burada \u00f6\u011frendi\u011fi bir deyi\u015fi de dile getirdi: &#8220;Bir kediyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrsen yedi tane cami yapt\u0131rman gerekir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Tarih\u00e7i Ekrem Bu\u011fra Ekinci&#8217;ye g\u00f6re, kedilerin kemirgenleri kontrol etme yetenekleri onlar\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6neminde evlerin &#8220;vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131&#8221; haline getirmi\u015fti. 16. y\u00fczy\u0131ldan kalma yaz\u0131l\u0131 kay\u0131tlar, yerel halk\u0131n b\u00fcy\u00fck sokak kedisi pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 besledi\u011fi ve bakt\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul&#8217;da ve \u00e7evresinde kedi hastaneleri ve bah\u00e7elerinin oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"678\" height=\"452\" src=\"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/kedi-sesleri.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1531\" style=\"width:810px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8216;Kediler ba\u011f\u0131ms\u0131z ruhlar\u0131n\u0131 korudu&#8217;<\/h2>\n\n\n\n<p>Antropolog Lasco, kedilerin bu denli benimsenmesinde onlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z duru\u015flar\u0131n\u0131n da etkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilim yazar\u0131 Michael Gross&#8217;a g\u00f6re bu, insan evrimiyle de ilintili bir durum. Buna g\u00f6re, \u00fcreme ve insan toplumuna uyum sa\u011flama ihtiyac\u0131 nedeniyle k\u00f6pekler k\u00f6kten de\u011fi\u015firken, kediler yabani atlar\u0131na daha \u00e7ok benziyor. Fazla de\u011fi\u015fmediler ve ba\u011f\u0131ms\u0131z ruhlar\u0131n\u0131 korudular.<\/p>\n\n\n\n<p>Lasco ayr\u0131ca, 2023&#8217;teki Mara\u015f ve Hatay merkezli depremlerde de T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n kedilerle g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f\u0131na y\u00f6nelik \u00f6rnekler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Deprem s\u0131ras\u0131nda, insanlar\u0131n enkaz alt\u0131nda kalan kedileri kurtarmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba sarf etti\u011fine dair haberler vard\u0131. Baz\u0131 kediler, kurtar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131ndan ayr\u0131lmay\u0131 reddederek bu iyili\u011fe kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015fti.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8216;Kedilerin \u00f6l\u00fcm\u00fc Avrupa&#8217;da Kara Veba salg\u0131n\u0131yla ili\u015fkili&#8217;<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, Lasco, yaz\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de kedilerin genel olarak sevilmesine ra\u011fmen baz\u0131 b\u00f6lgelerde hayvanlar\u0131n bak\u0131ms\u0131z kald\u0131klar\u0131na da de\u011findi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Lasco&#8217;ya g\u00f6re d\u00fcnya genelinde kedilerle insanlar\u0131n &#8220;aras\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131&#8221; ciddi \u00f6rneklere rastlamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle Orta\u00e7a\u011f Hristiyanlar\u0131 aras\u0131nda kediler bazen putperestlik ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fckle ili\u015fkilendiriliyor ve onlara \u015f\u00fcpheyle yakla\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa&#8217;n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerinde, insanlar kedileri \u015feytanla ili\u015fkilendirerek \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Lasco, &#8220;Bu da muhtemelen Orta\u00e7a\u011f&#8217;da Kara Veba ve di\u011fer salg\u0131nlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik ederek, fare n\u00fcfusunun artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131,&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bu yaz\u0131y\u0131 Do\u011fubayaz\u0131t&#8217;ta bir kafede iki kediyle \u00e7evriliyken yazd\u0131m,&#8221; diyen antropolog, \u015f\u00f6yle devam etti: &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;den ayr\u0131ld\u0131m ama o sessiz kafenin hat\u0131ras\u0131, A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131&#8217;n\u0131n tepesindeki kar kadar net bir \u015fekilde akl\u0131mda.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Harvard \u00dcniversiteli hekim ve t\u0131bbi antropolog Gideon Lasco, T\u00fcrkiye&#8217;yi ziyareti s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 kedi-insan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 masaya yat\u0131rd\u0131.&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1531,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,39],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-1528","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-magazin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1528"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1597,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1528\/revisions\/1597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1528"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=1528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}