{"id":3547,"date":"2026-11-12T03:00:22","date_gmt":"2026-11-12T00:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/?p=3547"},"modified":"2026-11-12T03:02:44","modified_gmt":"2026-11-12T00:02:44","slug":"turklerde-hukumdarligin-sembolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/2026\/11\/12\/turklerde-hukumdarligin-sembolu\/","title":{"rendered":"T\u00dcRKLERDE H\u00dcK\u00dcMDARLI\u011eIN SEMBOL\u00dc"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>KUMSAL \u015e\u0130M\u015eEK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00dcRKLERDE H\u00dcK\u00dcMDARLI\u011eIN SEMBOL\u00dc<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"678\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000958909-678x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3552\" srcset=\"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000958909-678x1024.jpg 678w, https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000958909-199x300.jpg 199w, https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000958909-768x1160.jpg 768w, https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000958909.jpg 951w\" sizes=\"auto, (max-width: 678px) 100vw, 678px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u200bHayvanlar\u0131n kendilerine \u00f6zg\u00fc birtak\u0131m \u00f6zellikleriyle \u00e7e\u015fitli ki\u015filere, olaylara ya da nesnelere benzetilmesi; t\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrk tarihinde ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde de \u00f6nemli yeri olan bir durumdur. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 hayvan sembollerinden baz\u0131lar\u0131 ge\u00e7mi\u015fteki inan\u00e7lar\u0131m\u0131zdan olan G\u00f6k Tanr\u0131 dini ile ilgiliyken, baz\u0131lar\u0131 da sonradan \u00e7e\u015fitli yollarla etkisinde kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Hristiyanl\u0131k, Budizm ve Maniheizm gibi dinlerle ilgilidir. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 kimi zaman bir h\u00fck\u00fcmdar\u0131n bizzat kendi ad\u0131 olarak ya da kimi zaman unvan olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Peki, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli bir yere sahip olan \u201caslan\u201d\u0131n sembolik anlamlar\u0131 nelerdir?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"230\" height=\"210\" src=\"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000958910.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3551\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u200bT\u00fcrklerde hayvan sembolizminin \u00f6nemli \u00f6gelerinden biri olan aslan; bir bur\u00e7 olarak ayn\u0131 isimle an\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde alplik ve yi\u011fitlikle ili\u015fkilendirilerek T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n\u0131n isim ve unvanlar\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f, yelesiyle Alplerin uzun sa\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda ili\u015fki kurulmu\u015ftur. Mezar ta\u015flar\u0131nda aslan tasvirlerinin g\u00f6r\u00fclmesinin sebebi olarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, aslan\u0131n \u00f6len ki\u015finin ruhuna g\u00f6ky\u00fcz\u00fc seyahatinde yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde hemfikirdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u200bBa\u015flang\u0131\u00e7ta \u015eamanizm gibi e\u015fitlik\u00e7i ve nat\u00fcralist bir inanc\u0131 benimseyen T\u00fcrkler, \u015eamanist inan\u00e7 do\u011frultusunda hayvanlar\u0131n ve do\u011fan\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde; kurttan t\u00fcreme, a\u011fa\u00e7 kovu\u011fundan do\u011fma gibi efsaneler ile varolu\u015f mitoslar\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Aslan \u201czafer kazanan, iyilik getiren ve ayd\u0131nl\u0131k veren\u201d bir hayvan olarak kabul edilmi\u015ftir. Yine ayn\u0131 \u015fekilde g\u00fc\u00e7, kuvvet, h\u00e2kimiyet ve h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 sembolize eden bir simge olarak kullan\u0131lan aslan; T\u00fcrk tarihinin en ba\u015f\u0131ndan itibaren bir\u00e7ok T\u00fcrk devletinde paralar\u0131n \u00fcst\u00fcnde, bayraklarda, h\u00fck\u00fcmdar tahtlar\u0131nda, mimari eserlerde, gerek s\u00f6zl\u00fc gerekse yaz\u0131l\u0131 pek \u00e7ok edebi eserde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Hun T\u00fcrklerinden ba\u015flayarak K\u00f6k T\u00fcrkler, Uygurlar, Karahanl\u0131lar (Arslanhanl\u0131lar), B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu ve Anadolu Sel\u00e7uklu Devletlerinde aslan kelimesi kimi zaman do\u011frudan do\u011fruya h\u00fck\u00fcmdarlara isim olurken kimi zaman da h\u00fck\u00fcmdarlar bu ismi sembolik anlamlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak unvan olarak alm\u0131\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca Osmanl\u0131 Devleti d\u00f6neminde de g\u00fc\u00e7 ve ihti\u015fam\u0131n bir g\u00f6stergesi olarak g\u00f6r\u00fclen aslanlar, saraylarda \u201caslanhane\u201d denilen \u00f6zel b\u00f6l\u00fcmler yapt\u0131r\u0131lmak suretiyle beslenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u200b\u00c7ok ilgin\u00e7tir, okudu\u011fum bir makalede Saadettin G\u00f6me\u00e7, T\u00fcrk milletinde iki b\u00fcy\u00fck kolun y\u00f6netim alan\u0131nda T\u00fcrk milletine hizmet etti\u011fini s\u00f6yler ve Kurt (A\u015fina) soyundan gelenlerin h\u00fck\u00fcmdar; Tonyukuk ba\u015fta olmak \u00fczere aslan soyundan gelenlerin ise vezir olarak T\u00fcrk tarihinde \u00f6nemli bir yere sahip olduklar\u0131n\u0131n tespitini yapar. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk devlet gelene\u011finde kurt ata ile aslan ata k\u00f6kenliler omuz omuza vererek y\u00fczy\u0131llarca T\u00fcrk milletine hizmet etmi\u015flerdir. Hunlardan itibaren kullan\u0131lmaya ba\u015flayan aslan isminin en \u00e7ok ve yo\u011fun olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc devlet Karahanl\u0131lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u200bHun d\u00f6nemine ait kurganlardan \u00e7\u0131kar\u0131larak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fan pek \u00e7ok eserde aslan fig\u00fcr\u00fc yer almaktad\u0131r. Bununla beraber \u00fczerinde aslan fig\u00fcrlerinin bulundu\u011fu en \u00f6nemli eserler; Esik Kurgan\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201cAlt\u0131n Elbiseli Adam\u201d ve Paz\u0131r\u0131k Kurgan\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201cPaz\u0131r\u0131k Hal\u0131s\u0131\u201dd\u0131r. Yine Uygur T\u00fcrklerinde h\u00fck\u00fcmdarlar, unvanlar\u0131n\u0131n tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 olarak aslan kelimesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r; \u201cArslan Han Uygurlar\u0131\u201d tabiri \u00c7in kaynaklar\u0131nda ge\u00e7mektedir. Eski T\u00fcrk\u00e7ede \u201cyalnguk\u201d insan demektir. Uygur metinlerinde \u201cyalnguklar\u0131n arslan\u0131 iligler\u201d yani \u201cinsano\u011flunun aslan\u0131 hakanlard\u0131r\u201d bilgisi kay\u0131tlarda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KUMSAL \u015e\u0130M\u015eEK T\u00dcRKLERDE H\u00dcK\u00dcMDARLI\u011eIN SEMBOL\u00dc \u200bHayvanlar\u0131n kendilerine \u00f6zg\u00fc birtak\u0131m \u00f6zellikleriyle&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kanews_primary_category":"0","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-3547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3547"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3554,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3547\/revisions\/3554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3547"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=3547"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirmizibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=3547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}